Dinle Neyden (Mesnevi Sohbetleri)

-

 Bir kişinin öğretmeni Allah olursa, o kişi cahil kalabilir mi? Bakara Süresi'nde Rabbimiz bu gerçeği iki kelimeyle özetlemiş: "İttekullah ve yuallimü kümullah" Allah'tan ittika edene (yani O'nun rızasını kaybetmekten korkana) Allah, her şeyi öğretir. Evet, bilme, olma ile biter. Ama, dinlemeyle başlar. Ve her hayırlı başlangıç Besmele'yledir. "B" ile... (s. 13)


Yetiştiği kamışlıktan kesilerek ayrılmış, vücudunda ateş veya bıçakla delikler açılmış, altına ve üstüne, yani başına başpare ve ayağına parazvana takılmış; hatta boğumları arasına teller sarılmış, madenî halkalar geçirilmiş, kupkuru, sapsarı bir hale gelmiş, içi boş bir kamış parçası ney. İçindeki boşluk neyzenin nefesiyle dolar. Kendi başına sesi, sadası çıkmaz. Ancak neyzenin "Hu" sadası ile içi doluyor ve o zaman içindeki hava yakıcı bir ateş haline geliyor. (s. 28)


Ney, dokuz boğumlu kamıştan yapılır. İnsanın da ana rahmindeki hayatı dokuz aydır. (s. 29)


Bir sazlıktan kesilen kamış, türlü terbiyelerden geçtikten sonra ney olur ve neyzenin dudağı, nefesi ve parmaklarıyla ses verir hale gelir. İnsanın da ses verecek hale gelebilmesi için nice terbiyelerden geçmesi gerekir. İnsanın sembolü olan yüzünde yedi delik vardır. İki göz, iki kulak, iki burun, bir ağız. Ney de yedi deliklidir. Bunlardan biri altta, altısı üsttedir. Ney üfleme tekniğinde, üstteki altı delik devamlı olarak parmakla açılıp kapatılarak nağme icra edilir. Alttaki tek delik çok seyrek olarak açılır, işte insan da öyle olmalı; iki gözünü (hatta biri baş gözü, biri kalp gözü), iki kulağını (Hak sözü duymak için) ve iki burun deligini ("Ez sohbet-i dervişan, buy-i Muhammed amed. -Dervişlerin sohbetinden Muhammed (s.a.v.) kokusu gelir." kuraIınca, o kokuları almak için) açmalı. Ama, ağzını neyin alttaki deliği gibi az açmalıdır. (s. 29)


Nasıl ney, neyzenin elindeki bir aletten başka bir şey değilse, insan-ı kamil de Hakk'ın iradesinin tecellî ettiği bir aletten başka bir şey değildir. (s. 30)


İyiliği, güzelliği ve hayrı elde edebilmek pek kolay değildir. Kolay yolu, insân-ı kâmile ulaşabilmektir ama onu nasıl tanıyacağız? Bunun da yolu anlatılmıştır. Bir kimseyi gördüğümüzde, sohbetinde bulunduğumuzda, hatırımıza getirdiğimizde, huzûrunda yer aldığımızda; bu hâller bize Hakk’ı hatırlatıyor, yeniden aklımıza getiriyorsa işte o kimse, insân-ı kâmildir. Tanımak bu kadar kolay, hele o zât hâli ile, bizde kendisine benzemek hevesi uyandırıyorsa teşhisimiz doğru demektir. Artık insana, yâni bize düşen vazîfe, bal arısı gibi çalışmak ve insân-ı kâmil kaynağından iyilikler, güzellikler, hayırlar toplamaktır. (s. 42)


Dinle Neyden (Mesnevi Sohbetleri)

Ö. Tuğrul İnançer

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Râvi

-
Resim
Ravi isimli eser bir muhaddisin hadis derleme sürecindeki yolculuğunu bir kurgu üzerinden roman şeklinde anlatımı. Bir ilim yolcusunun Semerkant’tan başlayıp Buhara’ya, Merv’e, Basra’ya, Rey’e, Haremeyn’e ve daha nice merkeze uğrayarak kâh ferahlık kâh meşakkat içerisinde geçen rihlesi ve tek tanığı kendi derlediği risale hacmindeki bir günce.  Kitabı hem tavsiye hem de hediye eden sevgili Ömer İhsan kardeşime de ne kadar teşekkür etsem azdır. Hadis geleneğinin oluşma sürecini anlamak isteyenler için fevkalade güzel bir eser. Bu gönderinin en alt kısmına Muhammed Enes Topgül hocanın eseri hangi saikle kaleme aldığını anlatan videoyu da ekliyorum. Eğer benim gibi hadis geleneğinin oluşma sürecine dair bilgi birikiminiz yok ise, öneri olarak daha geniş çerçevenin anlaşılması açısından önce Sezai Engin hocanın Muhaddis isimli kitabını okuyabilirsiniz.  Bir hadisin imla süreci nasıl oluyor buna dair kitaptan bir alıntıyı da paylaşıyorum: Hoca yine kârî talebesine kısa bir aşır ok...
Devamı

Kibrit-i Ahmer'in Peşinde

-
Resim
Claude Addas, İbn Arabî ve tasavvuf düşüncesi içindeki yeri üzerine çalışmalarıyla tanınan Michel Chodkiewicz’in kızıdır. Aynı konu etrafında makaleleri ve “Kitabu Nesebi’l-Hırka” metninin tahkikli neşri gibi çalışmaları bulunan yazarın başlıca eseri, tercümesini sunmakta olduğumuz İbn Arabî biyografisidir. Halen sahasındaki en önemli müracaat kaynağını teşkil eden eser İngilizce ve İspanyolca gibi çeşitli dillere de çevrilmiştir. (Gelenek Yayınları) Kibrit-i ahmer, gümüşü altına çevirebilen maddeyi ifade eden simya ıstılahıdır. İbn Arabi Et-Tedbiratu’l-İlahiyyede tabiri bu manada kullanmıştır. Tasavvuf ıstılahında, tabir sık sık velinin ulaştığı yüksek dercenin kemaline işaret için kullanılır. İbn Arabi de talebeleri tarafından kibrit-i ahmer olarak nitelendirilmektedir. Nitekim Şarani, Futuhat müellifinin irfanını açıklamak üzere kaleme aldığı eserlerinden birine bu ismi vermiştir: El-Kibritu’l-Ahmer fi Beyani Ulumi’ş-Şeyhi’l-Ekber. (s. 143) * * * İbn Arabi'nin tev...
Devamı

Wabi Sabi (Kusurdaki Bilgelik)

-
Resim
Japonya'da bir Zen manastırının bahçesinden sorumlu keşişin tuhaf bir alışkanlığı olduğu söylenir. Taş yola düşen güz yapraklarını süpürürken bir yaprağı yerde bırakıp evine öyle girermiş. Peki neden böyle yaparmış? Her şeyden önce ağaçlar kısa süre sonra yolu daha fazla sararmış yaprakla donatacaktır. Bir diğer sebep ise Japon güzellik idealinin mükemmellik, tekdüzelik ve tam simetri değil, doğallık arayışında olmasıdır: bir Zen manastırının boş bahçesine düşen bir yaprağın taşıdığı güzellik. Japon kültürünün ayırt edici özelliklerinden biri de kendine özgü güzellik anlayışıdır. Bir Batılı hatta bir Çinli için en güzel fincan; biçimi kusursuz, kenarları mükemmel, yüzeyi pürüzsüz ve -varsa süslemeleri hatasız ve birbirinin aynı olan fincandır. Ancak Japonya'da en değerli ve en pahalı fincan kusurları olan fincandır zira bu onu benzersiz kılar. Zedelenmiş, üzerine kumtaşı taneleri yapışmış , hatta çatlamış ve kitabın ilerleyen bölümlerinde bahsedeceğimiz kintsugi sanatıyla onarı...
Devamı